Cách dùng mật ong Manuka đúng cách

Không có công thức nào "chuẩn" cho mọi người. Mỗi người dùng mật Manuka với mục đích khác nhau: người muốn thay đường trong bữa sáng, người cần thứ gì đó dịu họng khi trời trở lạnh, người lại dùng để đắp mặt. Phần dưới đây gom lại cách dùng phổ biến và giải thích vì sao nên làm như vậy, để bạn tự điều chỉnh cho mình.

Mỗi ngày dùng bao nhiêu?

Lượng mà nhiều nhà sản xuất gợi ý cho người lớn là 1–2 thìa cà phê mỗi ngày (khoảng 5–15g). Với mật chỉ số cao (từ MGO 400+ hay UMF 13+ trở lên), nhiều người chỉ dùng một thìa cà phê. Với mật chỉ số thấp dùng như thực phẩm, có thể dùng nhiều hơn nhưng nên nhớ: mỗi thìa cà phê mật có khoảng 20 kcal và gần như toàn bộ là đường.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị đường tự do (bao gồm mật ong) nên dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tốt nhất dưới 5%. Với người trưởng thành, 5% tương đương khoảng 25g, tức chừng 3–4 thìa cà phê mật cho cả ngày, đã tính cả đường trong đồ ăn khác.

Dùng lúc nào trong ngày?

Buổi sáng khi bụng đói: đây là thói quen phổ biến nhất. Ăn một thìa mật trực tiếp hoặc pha nước ấm, khoảng 15–30 phút sau mới ăn sáng. Lý do nhiều người chọn lúc này là để mật tiếp xúc với niêm mạc miệng, họng và dạ dày khi chưa có thức ăn khác. Đây là kinh nghiệm phổ biến chứ chưa có nghiên cứu so sánh thời điểm.

Buổi tối trước khi ngủ: một thìa mật ngậm từ từ giúp dịu cổ họng khi bị ho về đêm. Nhớ súc miệng sau đó để tránh sâu răng.

Khi cổ họng khô rát: ngậm ½–1 thìa cà phê, để mật tan chậm, không uống nước ngay sau đó trong khoảng 15–20 phút.

Ăn trực tiếp hay pha nước?

Ăn trực tiếp hoặc ngậm giữ nguyên hoạt tính tốt nhất và giúp mật bám lâu ở họng. Pha nước làm mật loãng ra, dễ uống hơn nhưng hiệu quả tại chỗ giảm. Nếu bạn dùng mật chỉ số cao vì muốn tận dụng hoạt tính, hãy ăn trực tiếp. Nếu chỉ thay đường, pha nước hoàn toàn ổn.

Pha nước bao nhiêu độ?

Nên pha với nước ấm dưới 40°C, tức là nước bạn có thể uống ngay mà không thấy nóng. Nước sôi hay nước quá nóng không làm mật "độc" như lời đồn, nhưng làm giảm các enzyme tự nhiên và làm tăng HMF. Methylglyoxal tương đối bền với nhiệt, nhưng không có lý do gì để thử thách nó. Pha mật vào trà, hãy đợi trà nguội bớt rồi mới cho mật.

Vài công thức đơn giản:

• Nước ấm mật ong chanh: 200ml nước ấm, 1 thìa cà phê mật Manuka, vài giọt chanh tươi.
• Gừng mật ong: hãm gừng thái lát trong nước nóng 10 phút, để nguội còn ấm rồi mới cho mật.
• Sữa chua mật ong: rưới một thìa mật lên sữa chua không đường, thêm hạt hoặc trái cây.

Dùng mật Manuka để làm dịu họng

1. Lấy ½–1 thìa cà phê mật bằng thìa khô, sạch.
2. Ngậm, để mật tan từ từ, không nuốt ngay.
3. Không ăn uống trong 15–20 phút.
4. Lặp lại 2–3 lần trong ngày khi cần.

Nếu đau họng kéo dài quá một tuần, sốt cao hoặc nuốt rất đau, hãy đi khám. Mật chỉ giúp dễ chịu hơn. Xem thêm phần bằng chứng ở bài công dụng mật ong Manuka.

Dùng ngoài da: mặt nạ mật ong Manuka

Cách làm đơn giản: rửa mặt sạch, lau khô, thoa một lớp mật mỏng (khoảng ½ thìa cà phê cho cả mặt), tránh vùng mắt, để 10–15 phút rồi rửa lại bằng nước ấm. Có thể làm 2–3 lần mỗi tuần. Với nốt mụn viêm, nhiều người chấm một chút mật lên nốt mụn và để qua đêm.

Mật chỉ số thấp đến trung bình (MGO 100–263) là đủ cho mục đích này. Không nên dùng mật ăn để bôi lên vết thương hở, vết bỏng hay vết loét. Những trường hợp đó cần băng gạc mật ong y tế đã tiệt trùng.

Những sai lầm thường gặp

• Dùng thìa ướt hoặc thìa kim loại đã dính thức ăn: làm mật nhiễm ẩm, dễ lên men. Hãy dùng thìa khô, sạch. Thìa gỗ hay thìa inox đều được, lời đồn "kim loại làm hỏng mật" không có cơ sở khi chỉ tiếp xúc vài giây.
• Pha vào nước sôi: phí hoạt tính, nhất là với mật chỉ số cao.
• Bảo quản trong tủ lạnh: làm mật đặc cứng, khó lấy. Xem cách bảo quản.
• Mua chỉ số rất cao để pha đồ uống hằng ngày: tốn tiền mà không tận dụng được.
• Thấy mật đặc, kết tinh rồi nghĩ là hỏng: mật Manuka vốn rất sánh, có tính "thixotropic", tức đặc như gel khi để yên và loãng ra khi khuấy. Kết tinh là hiện tượng tự nhiên.

Một hũ dùng được bao lâu?

Với 1–2 thìa cà phê mỗi ngày, hũ 250g dùng được khoảng 3–6 tuần, hũ 500g khoảng 2–3 tháng. Sau khi mở nắp, mật bảo quản đúng cách vẫn giữ chất lượng đến hạn in trên hũ. Nếu nhà ít người dùng, hũ 250g giúp mật luôn "mới" hơn.

Chọn loại nào để bắt đầu?

Nếu đây là lần đầu dùng mật Manuka, hãy bắt đầu với nhóm MGO 250+ (UMF 10+). Mức này đủ để cảm nhận vị đặc trưng (đậm, hơi đắng nhẹ, mùi thảo mộc) và giá còn hợp lý. Nếu chủ yếu thay đường trong bữa sáng, nhóm MGO 100+ là đủ.

Dùng mật Manuka trong bữa ăn hằng ngày

Ngoài cách ăn trực tiếp và pha nước, mật Manuka chỉ số thấp đến trung bình có thể dùng như một loại mật ong ngon trong bữa ăn, miễn là không nấu ở nhiệt độ cao:

• Bữa sáng: rưới lên yến mạch đã nguội bớt, bánh pancake, bánh mì phết bơ đậu phộng.
• Nước sốt trộn salad: mật, nước cốt chanh, dầu ô liu, chút muối. Mật giúp cân bằng vị chua.
• Trái cây: chấm táo, lê thái lát với một chút mật.
• Đồ uống lạnh: sinh tố, nước ép. Hãy hòa mật với chút nước ấm trước rồi mới cho vào đồ lạnh để mật tan đều.

Không nên dùng mật Manuka để ướp nướng, nấu kho hay làm bánh nướng. Nhiệt độ cao không làm mật độc, nhưng bạn đang trả tiền cho hoạt tính mà nhiệt sẽ làm giảm. Với các món nấu, mật ong thường là đủ.

Dùng khi tập luyện, đi đường dài

Mật ong là nguồn đường dễ hấp thu, nên nhiều người chạy bộ, đạp xe đường dài dùng mật thay gel năng lượng. Mật Manuka dùng được cho mục đích này, nhưng thật ra mật ong thường cũng làm tốt việc đó với chi phí thấp hơn nhiều. Nếu bạn muốn tận dụng mật Manuka, hãy dùng vào buổi sáng hoặc buổi tối như hướng dẫn ở trên, còn khi tập luyện thì dùng mật thường.